طلای فریبنده؟

اگر در ژانویه به شما می‌گفتند ۲۰۲۶ جنگی در خلیج فارس، شوکی نفتی، تورم بالای ۳ درصد و دولتی آمریکایی با رتبهٔ اعتباری کاهش‌یافته را خواهد آورد که با بالاترین نرخ یک نسل وام می‌گیرد، شاید طلا می‌خریدید. و پول از دست می‌دادید. طلا در ژانویه با حدود ۵۶۰۸ دلار در هر اونس به اوج رسید. در ۱۴ اکتبر نزدیک ۴۱۱۲ دلار بسته شد، حدود ۲۷ درصد پایین‌تر، و دو روز بعد حدود ۴۱۸۰ دلار معامله می‌شد.

این نتیجه‌ای عجیب برای دارایی‌ای است که تمام جذابیتش محافظت در برابر دقیقاً چنین سالی است. توضیح آن تا حدی در این است که چه کسی می‌فروشد و چه کسی می‌خرد.

خریداران

بانک‌های مرکزی به خرید ادامه داده‌اند. ارقام مقدماتی شورای جهانی طلا، نهادی صنفی، نشان می‌دهد آن‌ها در سپتامبر حدود ۶۳ تن خریدند که بیشترین مقدار ماهانه از نوامبر ۲۰۲۴ است، پس از ۳۹ تن در اوت. در نظرسنجی این شورا، ۸۹ درصد بانک‌های مرکزی گفتند انتظار دارند ذخایر جهانی طلا افزایش یابد. انگیزه‌هایشان روشن است: از وقتی دولت‌های غربی در ۲۰۲۲ ذخایر روسیه را مسدود کردند، بسیاری از بانک‌های مرکزی، به‌ویژه در بازارهای نوظهور، خواهان دارایی‌هایی شده‌اند که از دسترس دادگاه‌ها و نظام‌های پرداخت خارجی بیرون باشد.

این داده‌ها را باید با احتیاط خواند. شورای جهانی طلا برآورد خرید بانک‌های مرکزی در فصل نخست را از ۲۴۴ تن به حدود ۵۷ تن کاهش داد و گزارش‌های مختلف ارقام بسیار متفاوتی برای فصل دوم می‌دهند. بخش بزرگی از خریدهای رسمی هرگز علنی گزارش نمی‌شود.

فروشندگان

سرمایه‌گذاران صندوق‌های قابل معامله در بورس فروخته‌اند. به یک شمارش صنفی، این صندوق‌ها در فصل دوم حدود ۴۵ تن از دست دادند، حتی در حالی که بانک‌های مرکزی چند برابر آن را خریدند. محتمل‌ترین دلیل، هزینهٔ رو به افزایشِ نگه داشتن دارایی‌ای است که بهره نمی‌دهد. با افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو و بازده بالای ۵ درصد اوراق ده‌سالهٔ خزانه، درآمدی که سرمایه‌گذار با نگه داشتن طلا به جای اوراق قرضه از دست می‌دهد، بالاترین مقدار در بیش از دو دهه است.

پوششی لرزان

شهرت طلا به‌عنوان پوشش تورم همیشه از شواهدش قوی‌تر بوده است. الروی دیمسون، پل مارش و مایک استانتون از مدرسهٔ کسب‌وکار لندن، که بازده‌ها را از ۱۹۰۰ بررسی کرده‌اند، درمی‌یابند که در ۲۸ سالی که تورم آمریکا از ۳ درصد گذشت، طلا در ۱۳ سال بازده منفی داشت. در بلندمدت طلا از تورم پیشی گرفته، اما نه با فاصلهٔ زیاد: قیمت واقعی طلا میان ۱۹۰۰ و ۲۰۲۵ حدود ۵٫۲ برابر شد، یعنی بازده واقعی سالانهٔ حدود ۱٫۳ درصد. سهام آمریکا در همین دوره پس از کسر تورم سالانه ۶٫۶ درصد بازده داد و حتی اوراق دولتی هم ۱٫۶ درصد.

سهام، ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۵۶٫۶

طلا، ۱۹۷۱ تا ۲۰۲۵۴٫۷

اوراق قرضه، ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۵۱٫۶

طلا، ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۵۱٫۳

۰۲۴۶۸

منبع: دیمسون، مارش و استانتون، سالنامهٔ جهانی بازده سرمایه‌گذاری یو‌بی‌اس ۲۰۲۶

تصویر از ۱۹۷۱، که آمریکا تبدیل دلار به طلا را پایان داد، بهتر است. در ۵۴ سال پس از آن، طلا برای سرمایه‌گذاران آمریکایی سالانه حدود ۴٫۷ درصد بازده واقعی داشته است. اما تقریباً همهٔ آن در چند جهش چشمگیر به دست آمد، مانند اواخر دههٔ ۱۹۷۰، دههٔ پس از ۲۰۰۱ و صعود تا اوج ژانویه، که با دوره‌های طولانی افت از هم جدا شده‌اند.

پس از این

برخی پیش‌بینی‌کنندگان، با استناد به تقاضای پیوستهٔ بانک‌های مرکزی، همچنان انتظار رکوردهای تازه را ظرف دو سال دارند. شاید چنین شود. اما درس ۲۰۲۶ این است که طلا دست‌کم به همان اندازه که به ترس واکنش نشان می‌دهد، به نرخ بهرهٔ واقعی هم واکنش نشان می‌دهد. در سالی پر از جنگ، طلا ارزان شد، چون فدرال رزرو نرخ بهره را بالا برد و بازده اوراق صعود کرد. برای سرمایه‌گذارانی که در پی بیمه‌ای در برابر سالی بد هستند، طلا اندکی محافظت می‌کند، اما نه آن محافظت مطمئنی که شهرتش می‌گوید.